In september 2015 bezochten we Rome, van 17 tot en met 21 september.
Hoewel de paus dat weekend niet aanwezig was, waren wij er wel. We maakten lange dagen, liepen vele kilometers, beklommen ontelbare trappen en daalden ze weer af.
Overal waar we keken werden we omringd door indrukwekkende gebouwen, prachtige kerken, eeuwenoude zuilen en een schat aan cultuur en geschiedenis. Rome maakte diepe indruk op ons. De stad is zo groot, zo monumentaal en zo rijk aan verhalen dat het bijna niet te bevatten is.
Op mijn persoonlijke wensenlijst stond echter nog iets heel bijzonders: een bezoek aan de Presepe dei Netturbini, de beroemde kerststal van de straatvegers van Rome.
De mooiste kerststal van de stad vind je namelijk niet in een kerk of op een van de grote pleinen, maar in het depot van de AMA, de vuilnisdienst van Rome, aan de Via dei Cavalleggeri 5, vlak bij het Sint-Pietersplein.
Deze kerststal is veel meer dan een traditionele voorstelling van de geboorte van Jezus. Volgens Italiaanse traditie bestaat zij uit een compleet dorp. Natuurlijk zijn Jozef, Maria, het kindje Jezus, de os, de ezel, de herders en de wijzen aanwezig, maar daarnaast zie je ook bakkers, kooplieden, wasvrouwen, knechten en zelfs rovers. Het diorama zit vol symboliek uit het Oude en Nieuwe Testament. Bijzonder zijn ook de stenen waaruit het decor is opgebouwd; die zijn door vuilophalers van over de hele wereld meegebracht. Niet voor niets hebben zowel de paus als Moeder Teresa deze bijzondere kerststal bezocht.
Vlak voor ons vertrek naar Rome kreeg ik een idee dat me niet meer losliet. Hoe mooi zou het zijn als er in dit unieke kerstdiorama iets van mijn eigen hand zou komen te staan? Ik koos een klein herdertje uit dat ik zelf had gemaakt, pakte het zorgvuldig in en nam het mee in mijn handbagage. Het voelde spannend, want ik wist niet hoe erop gereageerd zou worden.
Bij aankomst werden we allerhartelijkst ontvangen door Giuseppe Ianni, de man achter de kerststal. Hij had veertig jaar als straatveger gewerkt en was in 1972 begonnen met de bouw van dit indrukwekkende diorama. Toen ik hem mijn herdertje overhandigde, was hij zichtbaar ontroerd en blij verrast. Met het enthousiasme van een ervaren kerststalbouwer zocht hij direct een mooie plek uit. Daar zette hij het beeldje neer, alsof het er altijd al had gestaan. Het leek werkelijk de ontbrekende herder van het geheel. Dat was een bijzonder en ontroerend moment.
Het bezoek aan de Presepe dei Netturbini werd daardoor een van de absolute hoogtepunten van onze reis naar Rome. Niet alleen vanwege de schoonheid van het diorama, maar ook omdat een klein stukje van mijn eigen creativiteit er een plaats had gekregen.
Twee jaar later, in december 2017, werd ik opnieuw verrast. Tijdens de televisie-uitzending Kerstlicht in Rome, gepresenteerd door Roderick Vonhögen, werd uitgebreid aandacht besteed aan de Presepe dei Netturbini. Terwijl ik keek, zag ik ineens iets heel bekends in beeld verschijnen: mijn herdertje! Wat een geweldige en humoristische ervaring om het beeldje daar terug te zien, tussen alle andere figuren in dat beroemde diorama.
Nog altijd vertel ik mensen die naar Rome reizen graag over deze bijzondere plek. De Presepe dei Netturbini is een verborgen parel die je niet snel in de reisgidsen tegenkomt, maar die absoluut een bezoek waard is. Het is een plek waar geloof, geschiedenis, vakmanschap en menselijkheid samenkomen. En voor mij heeft het bovendien een heel persoonlijke betekenis gekregen, omdat daar, vlak bij het Sint-Pietersplein, nog altijd een klein herdertje staat dat ooit vanuit Nederland de reis naar Rome maakte.